Adobe-kleisteentjes, bouwtechniek met klei

Een lemen baksteen (adobe) is een aan de lucht gedroogde kubus van klei, zand en grind, die met de hand wordt gevormd of met een trilpers in vorm wordt geperst. Aan de klei wordt zand toegevoegd en soms worden er vezelhoudende stoffen zoals stro of dierlijke uitwerpselen van herbivoren zoals kamelen, runderen en paarden aan toegevoegd. Plantaardige vezels verminderen het gewicht, verbeteren de warmte-isolatie en zorgen voor treksterkte, waardoor scheurvorming tijdens het drogen wordt verminderd. Bij hevige regen worden de lemen bakstenen weer zacht; lemen muren moeten worden beschermd tegen permanente vochtigheid en regen. Wanneer een lemen baksteen wordt gebakken, wordt het een baksteen of klinker.
In Engelssprekende landen worden bouwmethoden met ongebakken bakstenen vaak aangeduid met de Spaanse term Adobe, die is afgeleid van het Arabische woord “tôbe” = baksteen. De term werd verspreid via Spaanse beschrijvingen van precolumbiaanse gebouwen in Midden- en Zuid-Amerika. De Zonnepiramide in Teotihuacán, de Huaca del Sol en de Huaca Larga in Peru zijn de grootste adobe-gebouwen ter wereld. Klei wordt gebruikt om leem te maken, die meestal worden gemengd met zand, plantaardige vezels of andere vulstoffen. Te veel zand vermindert het draagvermogen van de stenen, te veel klei zorgt ervoor dat ze barsten. Ook de toevoeging van droog of geweekt stro (zoals gebruikelijk is in Egypte) moet verstandig gebeuren. Het zorgvuldig geknede, stroperige kleimengsel wordt traditioneel in rechthoekige houten mallen geperst, tegenwoordig vaak ook in metalen mallen. Zodra de massa is uitgehard, wordt het frame uit de mal gehaald. Bakstenen met een hoog kleigehalte worden meestal in de schaduw opgeslagen voordat ze drogen, omdat te snelle verdamping van water scheuren kan veroorzaken. In delen van Latijns-Amerika en Mesopotamië worden de bakstenen ook blootgesteld aan direct zonlicht om te drogen.